Vandaag is er een livestream van Artetcetera klik hier voor direct toegang!
20/12

De ster achterna, het Kerstverhaal in de kunst

di. 20 Dec
13:30 tot 15:30
WIJ de Luifel
Herenweg 96, Heemstede

De ster achterna. De verbeelding van het kerstverhaal in de kunst

Zeven eeuw verbeelding van het kerstverhaal
De verbeelding van de geboorte van Christus en de daarbij behorende aanbidding van herders en de koningen behoren tot de meest geliefde onderwerpen in de westerse kunst. Aan de hand van de mooiste voorbeelden uit de Middeleeuwen, Renaissance en Barok ziet u hoe de traditionele verbeelding van de geboorte van Christus ontstond. Deze voorstellingen zitten talrijke verhalende en symbolische details verscholen. Michiel Kersten neemt u langs de hoogtepunten uit de Europese kunst tussen circa 1200 en 1700. De nadruk ligt op werk uit Italië en de Nederlanden. Kunstenaars die ter sprake komen zijn Giotto, Gentile da Fabriano, Simone Martini, Duccio di Buoninsegna , Giovanni Bellini en Andrea Mantegna, maar ook de Vlaamse primitieven: Hugo van der Goes, Rogier van der Weyden, Robert Campin, Gerard David.

Bronnen van inspiratie
Schilders hebben in hun voorstellingen die samenhangen met het Kerstverhaal, zoals de Verkondiging aan Maria, de Aanbidding van herders en de komst van de Drie wijzen talrijke details opgenomen die in de Bijbel niet voorkomen. Alleen in de evangeliën van Mattheüs en Lucas komen de eerste dagen van Christus op aarde ter sprake, en dan eigenlijk ook nog maar uiterst summier. Kunstenaars ontleende veel inspiratie voor hun “kerstvoorstellingen” aan zogeheten niet-canonieke evangeliën: geschriften uit de eerste eeuwen na Christus, die het niet ‘gehaald’ hebben om niet in de Bijbel opgenomen te worden, zoals het proto-evangelie van Jakobus (2de eeuw na Christus) en het kindheidsevangelie van Thomas (2de eeuw na Christus), maar ook het evangelie van pseudo-Mattheus (6de eeuw na Christus). Deze geschriften waren in middeleeuwen zeer geliefd en zijn in tegenstelling tot de Bijbel, buitengewoon informatief over de eerste dagen van Christus aarde. Daarmee zijn deze teksten een rijke en betekenisvolle bron om naar de schilderijen van de geboorte van Christus en alles wat daarmee samenhangt te kijken.

Overweldigd door emoties
In een wereld zonder afbeeldingen, zonder foto’s, zonder film moeten deze schilderijen een verpletterende indruk gemaakt hebben op de kerkgangers. In deze lezing proberen wij ons onbevangen in te leven in de verwondering van de kerkgangers van lang geleden. Toen Duccio di Buoninsegna in 1311 zijn Maésta (De tronende Maria met het Christuskind) na jaren en jaren werk eindelijk af had, vierde de Toscaanse stad Siena dagenlang feest. Dat vertelt ons genoeg over verwondering en bewondering. Kijkt u met Michiel mee met de ogen van de onze voorouders uit de gotiek en renaissance naar deze voorstellingen van de geboorte van Christus en alles wat daarmee samenhangt?

Babyshower
De lezing wordt afgesloten met het werk van Rembrandt en Jan Steen, die beide heel bewust van de beeldtraditie zijn afgeweken en hun eigen versie van het verhaal hebben geschilderd. Bij Jan Steen wordt het verhaal van de aanbidding door de herders wel heel levendig en alledaags verbeeld: een boerin biedt Jozef een schaal eieren aan terwijl een andere boer met een haan in de armen over de kribbe leunt. Een andere herder heeft zijn doedelzak gepakt en speelt er ter verhoging van de feestvreugde een vrolijk deuntje op. Een groot feest… een hedendaagse ‘babyshower’ is er niets bij.

Deze lezing is bij WIJ Heemstede in de Luifel, Herenweg 96, Heemstede.
Opgeven kan via info@wijheemstede.nl of belt u 023- 548 38 28.